กระดานข่าว
ตั้งกระทู้ใหม่ที่นี่
สัญญาเจตสิก สัญญาวิปลาส
(Reader : 1788 )
ถาม..

ที่ว่าสัญญาเจตสิกเป็นตัวเก็บอารมณ์เอาไว้นั้น ผมก็เห็นว่าเป็นความจริงจึงไม่ขอเถียง แต่อยากจะทราบว่า บุคคลจำพวกสัญญาวิปลาสคือเป็นบ้าไปนั้น สัญญาตัวเก็บจดจำอารมณ์เสียหายใช่หรือไม่ ถ้าเช่นนั้นคนบ้ามีสัญญาเจตสิกแล้วเก็บบุญเก็บบาปเอาไว้หรือเปล่า


ตอบ...

สัญญาเจตสิกเป็นสัพพจิตตสาธารณเจตสิก จะเกิดกับจิตทุกประเภท จะเกิดกับจิตทุกดวงไม่ว่าจิตนั้นๆ จะเกิดอยู่ในโลกนี้ หรืออยู่ในโลกอื่น ไม่ว่าจิตนั้นจะเป็นของคน เป็นจิตของสัตว์นรก หรือเป็นของเทวดา และไม่ว่าจะเป็นจิตปุถุชนผู้หนาไปด้วยกิเลส หรือเป็นจิตของพระอรหันต์ผู้ซึ่งไม่มีกิเลสเหลืออยู่ในจิตเลยก็ตามจะไม่มีเว้นเลย ย่อมมีสัญญาเจตสิกเกิดอยู่เสมอ (พระอรหันต์มีสัญญาเจตสิก แต่เจตนานั้นไม่มีบาป ไม่มีบุญ )

สัญญาวิปลาส คำนี้เป็นคำที่ประชาชนพากันพูด อันหมายถึงผู้มีจิตใจผิดปกติ ไปจากคนธรรมดา เช่นคนไม่สู้จะเต็มบาทหรือเป็นบ้า เพราะจำความดีความชั่วบุญหรือบาปไม่ได้ ระลึกถึงเรื่องราวเก่าๆ ไม่ถูก พูดจาเลอะเลือนไป เหล่านี้เป็นต้น

คนเป็นบ้าไม่ใช่ว่าไม่มีสัญญาเจตสิก และไม่ใช่สัญญาเจตสิกเท่านั้นที่เสียหายหากแต่ความเสียหายร่วมกันทั้งหมด มีอารมณ์อะไรก็มีความเป็นไปของเจตสิกร่วมกันเสมอ ด้วยเหตุนี้จะไปเจาะจงเฉพาะแต่สัญญาเจตสิกตัวเดียวจึงไม่ถูกต้อง ยิ่งกว่านั้นเมื่อสัญญาเจตสิกเกิดขึ้นมาแล้ว ไม่ว่าคนดีหรือคนบ้า หน้าที่ของเขาก็คือเก็บอารมณ์ไว้ทั้งสิ้น มิได้ตกหล่นหายไปไหน แต่การที่นึกไม่ออกหรือนึกคิดผิดไปนั้นเป็นเรื่องหนึ่ง มีเหตุอีกต่างหาก เช่นมีโมหเจตสิกครอบคลุม หรือเสียหายทั้งจิตใจรวมทั้งร่างกาย ส่วนที่จะแสดงออกของจิตด้วย เป็นต้น ซึ่งผมคิดว่าในขณะนี้ขอให้ท่านแต่หลักการเอาไว้ก่อน ขอเวลาให้ศึกษาต่อไปให้มากกว่านี้ ท่านก็คงจะเข้าใจดีขึ้น ที่ผมต้องผลัดให้เนิ่นช้าไปอีกนั้นก็เพราะว่า วิปลาสตัวนี้ถ้าจะอธิบายแล้วก็ควรจะได้กินความเข้าไปถึงวิปลาสธรรมอันมีแสดงอยู่ในเรื่องของวิปัสสนากรรมฐาน ก็จะกว้างขวางไปใหญ่โตมากเกินไปไม่เหมาะที่จะตอบทั้งหมดในวันนี้

จากหนังสือ ปาฐกถา เรื่อง ชีวิตภายหลังความตาย
นายบุญมี เมธางกูร
อภิธรรมมูลนิธิ
Posted by : sara.. วัน/เวลา : 24/9/2551 20:53:13
แสดงความคิดเห็น
ข้อความ
รูปภาพ
ชื่อ
อีเมล์
ให้ใส่เป็นตัวเลขอารบิก